Vanskeleg førjulstid

IMG_20191201_171932

For akkurat eit år sidan stod eg og såg ut vindauget på kvinneklinikken og prøvde å forevige utsikten over Bergen og Møllendal gravlund med eit slitent mobilkamera. Dagen i forvegen hadde legane henta ut egga som vi håpte på kunne bli familien vår. Eg hugsar at eg smilte og lo i forkant av egguthentinga. Om dette gikk til helvette var det vertfall kort veg til gravplassen.

Egguthentinga gikk ikkje som legane forventa. Smertelindringa virka ikkje og eg låg på benken og hylte i smerter mens dei med ei lang nål plukka eit og eit egg ut av eggstokkane mine. Etter egguthentinga var eg sliten, kvalm og ville heim. Eg reiste heim og la meg i løpet av dagen vart formen dårlegare og dårlegare. Eg kunne knapt snu meg i senga utan å kaste opp.

Vi ringte til sjukehuset. Ironisk nok var det kun fødeavdelinga som tok telefonen. Gynekologen som var på vakt ville undersøke meg, så turen gjekk attende til Haukeland same kveld. Magen min var større enn når eg var gravid i 5.månad og på ultralyden kunne han sjå at buken min var full av væske. Mest sannsynleg ein blødning etter inngrepet tidlegare på dagen. Eg måtte overvakast på sjukehuset over natta før eg fikk reise heim.

Screenshot_20191201_174332

Då eg vakna om morgonen var formen betre. Etter råd frå sjukepleiaren droppa eg dusjen på sjukehuset og reiste rett i familiebesøk i håp om litt julestemning til trass for den kjipe starten på desember.
Sjølv om eg hadde vondt var vi fulle av håp. Eit par dager seinare satte legen inn eit befrukta egg.

Det var vanskeleg å glede seg til jul og vi hadde på forhand bestemt oss for at vi ikkje skulle legge så store planer. Eg såg for meg at jula 2018 enten kom til å bli den finaste eller vondaste på lenge.

Eit par dager ut i desember kom telefonen vi helst ikkje ville ha: Ingen av dei befrukta egga vi hadde etter runden med IVF hadde klart seg. No falt alt på det eine egget eg «ruga» på.

Alle som har prøvd å bli gravide ei stund kjenner til dei berømte to vekene med venting før ein har resultatet. Dei to vekene med venting etter ein IVF-runde med berre eit egg trur eg er verre og meir nervepirrande enn dei fleste kan sjå for seg.

Rundt halvvegs til jul kom telefonen frå sjukehuset: Testen var positiv. Eg var gravid. Dette viste eg sjølvsagt allerede, for eg hadde starta morgonen dei siste dagane med å tisse på pinnar – og for første gong opplevd å sjå dei to, berømte strekane som så mange drøymer om.

Til trass for at ein positiv graviditetstest er langt ifrå nokon garanti for at ein kjem til å forsette å være gravid bestemte vi oss for å feire første jul i nytt hus. Håpet om at det skulle gå bra var mykje større enn frykta for at det skulle gå galt.
Skulle vi som hadde opplevd så mykje motgang til no verkeleg få det til på første prøverørsforsøk?

DSC02978

Dei som kjenner oss og har følgt med på bloggen ei stund veit at dei to rosa strekane på graviditetstesten ikkje enda som vi hadde håpa. I påsken kom lille Oskar stille til verden etter nokon veker med håp som gradvis gjekk over i fortviling då vi innsåg at det ikkje var noko vi eller legane kunne gjere for å redde guten vår.

IMG_20191130_183411

Eg kan ikkje hugse kor lenge eg har hatt kallenamnet «Grinchen». Jula har liksom aldri vært mi greie etter eg vart «vaksen». Og dei siste åra har vi kvart år håpa at neste jul skal vi feire som småbarnsfamilie. I fjor var håpet sterkare en nokon sinne, men atter ein gong vart det knust i minst tusen bitar.

Høgtidene er vanskeleg som ufrivillig barnlaus. Og som mamma til eit barn som ikkje er her lenger er ikkje høgtidene berre høgtider, men og merkedagar og påminningar om alt som ikkje vart som det skulle.

-I dag, 1.desember er det eit år sidan eg stod i vindauget på KK og smilte for meg sjølv mens eg tenkte på ironien i at dei puttar sjukehuset nærast oppå gravplassen.
-Om ca ei veke er det eit år sidan eg for første gong i livet kunne skimte dei to strekane på graviditetstesten.
-Om to veker er det eit år sidan vi fortalte foreldra og søskena våre at om alt gjekk bra skulle dei i sommaren 2019 for første gang bli besteforeldre, tantar og onklar.
– Jula skulle være vår siste jul utan barn.
-På nyttårsafta er det eit år sidan eg drakk alkoholfritt saman med gode venner og tenkte at «Aldri igjen 2018! 2019 blir betre!» (så feil kan ein ta!)
-I påsken vil eg (til trass for at den flyttar seg kvart år) sjå attende til påsken eg gjorde det eg trudde eg aldri skulle oppleve og overleve: Å føde ein død baby.
-17.mai – «Barnas dag» vil eg for alltid sjå attende på og hugse dagen eg vakna opp på Island nøyaktig ein månad etter fødselen og grein meg gjennom alle turistattraksjonane. Triggerene var over alt og forsøket på å flukte frå sorga var forgjeves.
– I pinsen vart eg innlagt på ein DPS i håp om å komme meg på beina igjen etter fødselen.
-…og sommaren vil for alltid være tida eg skulle være høygravid og bli mamma for første gang.

20161015_000022
Illustrasjonsbilete frå ein gong eg fann eit pynta juletre på fjellet, tideleg i oktober.

I år som i fjor på denne tida tillet eg meg å ikkje legge dei store planane for jula. Eg veit ikkje om eg vil ligge i fosterstilling under dyna eller feire med familie. Jula i fjor vart kjempefin og fylt av håp og kjærleik. I år er håpet bytta ut med sorg. Likevel prøver eg å være glad for alle som bryr seg om oss og vil at vi skal ha ei fin jul sjølv om «feiring» definitivt står laaaangt ned på ønskelista.

Vanlegvis er eg ein høglytt «Grinch» som ikkje er redd for å si at eg ikkje liker jula, slik den er blitt etter eg vart vaksen med stress og mas. Ofte møter eg motstand. Heldigvis har folk meir forståelse i år, for at denne jula umulig kan bli jula vi ønska oss. Eg kjenner at det vrenger seg i magen kvar gong nokon skal småprate om kvar vi skal være i jula og kven vi skal feire med. Litt for ofte ender det med tårer.

Med dette innlegget håper eg at alle som har tatt seg tid til å lese så langt har ei så fin førjulstid som mulig. Sjølv om jula skal være ei fin tid med familie og kjærleik er det lov å være trist og kjenne på sorg over dei ein gjerne skulle feira med eller sorg over livet som ikkje vart som ein ønska.
Eg veit at eg ikkje er åleine med å kjenne på at dette er ekstra sårt i jula og høgtidene.
Årets oppfordring i førjulstida: Vær snill med ein Grinch i år. 

Oktober

Vi er allereie over halvvegs i november og eg har lenge tenkt å skrive eit innlegg om oktober.

For dei som kjenner meg er det inga hemmelegheit at eg har vært mykje sjuk dei siste åra. Sjukdom pregar livet mitt mykje meir enn eg vil, og eg prøvde lenge å ikkje snakke eller skrive om det. Eg var livredd for å la sjukdommen identifisere meg. Eg er jo ikkje «ho som har mykje migrene». Eg er Lina Kristine.

Til trass for denne frykta tok eg mot til meg ein gong for lenge sida og skreiv blant anna blogginnlegget «Kjære taxisjåfør» om korleis det er å leve med ein usynleg sjukdom og blogginnlegget «Berg- og dalbanelivet» om korleis det er å være pasient i ferie og høgtider når store deler av helsevesenet går på halv maskin.

Snapchat-1053481052

I sistnemnte blogginnlegg skulda eg på «Migraine awareness month», mens mykje av frustrasjonen min var over at nevrologane og gynekologane ikkje ville snakka saman. Dei ville heller ha ferie…
(Dei snakkar ikkje saman sjølv om dei ikkje har ferie altså, i tilfelle du skulle tru det.)

Eg lova meg sjølv tideleg at eg skulle halde denne type «sutreinnlegg» som involverer helsa mi på eit absolutt minimum. Men kva skjedde? Ein skal bla minst eit år attende på bloggen før ein finn eit innlegg som ikkje handlar om IVF, graviditet eller at vi mista Oskar.

DSC07147
Illustrasjonsbilete av storken (som ikkje er nokon favorittfugl for min del).

Eg har aldri brydd meg nemneverdig om alle desse awareness-månedane og dagane, sjølv om eg synes det er fint å nytte høve til å spreie litt merksemd rundt viktige saker og kanskje vippse ei slant til kreftforeininga. Men i år er det annleis. I år betyr det så utruleg mykje meir.

Oktober var som mange kanskje har fått med seg «pregnancy and infant loss awareness month». Eller månaden der ein har merksemd for barn som døyr i mors liv, under fødsel eller tidleg i livet. Oppi all elendet som pregar livet for tida kjenner eg meg heldig som har fått markert oktober så mykje som vi har:

– 12. oktober delte vi historia vår i BA (pluss-sak).
– Den 15.oktober deltok vi på «Wave of light» saman med andre familiar som har mista borna sine.
– Den 17. oktober var det 6 månedar sidan Oskar kom stille til verda. Merkedagar er vonde, men denne dagen vart litt annleis enn dei førre. Oskar og historia vår vart nemnd i ei høyring på stortinget. Dette gir meg håp om at alt vi har opplevd kan bidra til at andre ikkje må ramle mellom dei same stolane som oss.
– 25.-27.oktober var vi på seminar i Asker saman med mange andre foreldre som har mista barna sine i løpet av dei siste 2 åra. Vi har høyrd masse sterke historier og møtt mange fine folk som går igjennom noko av det verste ein kan oppleve.

…Og ikkje minst: I løpet av oktober samla vi inn over 14 000kr til Landsforeninga Uventet Barnedød via Facebook. Dette er pengar som går både til forsking slik at ein kan forebygge dødsfall, og det går til å hjelpe dei som allereie har mista det umisselege. Tusen takk til alle som gav pengar til ei fantastisk god sak!

bsh
Livet med Oskar har vi drøymt om i mange år. Då draumane brast var det likevel mykje vi ville gjere for han. Lage ei minnebok, ha ei minnestund med familien og kanskje ha ei dødsannonse. Då sorga tok overhand  klarte vi ikkje å gjennomføre nokon av desse planane. I løpet av oktober har Oskar vært sterkt til stede i alt vi har gjort, og det å høyre namnet hans på stortinget, lese historia vår i avisa og ha minnestund saman med andre foreldre som har gått igjennom det same som oss kjennes som ei veldig god erstatning for alt vi ikkje klarte å gjere etter at han blei født.

… Og apropos å vere ein sånn person som deler all elendigheten ein opplever: Hvis nokon der ute finn støtte i å lese om våre «kamper» og våre erfaringar, og føler seg biiiittelitt mindre åleine, så er alt verdt det! Det er verdt å være «ho som blei gravid med IVF» og «Ho som avslutta svangerskapet i veke 22 fordi barnet var sjukt». Det blir nok fleire innlegg om Oskar, IVF og om livet med de utfordringene vi står i no.

Takk til alle som har sendt meldingar og delt historiene sine etter at vi delte vår i BA. Det er sterkt å sjå kor mange som må igjennom det samme som oss (og kva dei måtte gå igjennom for få ti-år sidan då det å føde døde barn var tabu). Det er lett å være open når tilbakemeldingane er så fine.
Og takk til alle som hugsar på oss i oktober og alle andre månadar.  Dykk er best!


October
And kingdoms rise
And kingdoms fall
But you go on and on

10.10.19: Verdensdagen for psykisk helse.

I dag er verdensdagen for psykisk helse. Eg markerer den med å legge ut bilde av namnet mitt på døra på ein psykiatrisk avdeling.

Etter å ha levert inn medisinane eg stod på og fylt ut eit skjema som blant anna spurte meg om vekt, hårfarge og spesielle kjenneteikn flytta eg inn på dette rommet i 13 dagar i starten av juni. Eg viste lite om kva som venta meg.

Reglene på avdelinga sa at pasientane ikkje fekk lov å diskutere sjukdom og diagnosar med kvarandre, men psykologen eg snakka med i forkant av innlegginga fortalte meg at mange av pasientane som var innlagt på denne avdelinga med det intetsigende namnet «allmenn avdeling» ofte hadde sjukdommar som angst og depresjon. Alle var der frivillig, i håp om å ha det betre når dei skulle attende til kvardagen igjen.

Pasientane eg møtte i løpet av disse nesten to vekene på ein DPS var både kvinner og menn, unge og gamle. Nokon var prega av sjukdommen sin. Andre ikkje. Eg har forsatt i behandling etterpå og ei av pasientane eg var innlagt med fortalte meg nyleg at ho ikkje kunne forstå kva eg gjorde der inne. Eg såg ikkje ut som eg hadde angst. Og depresjon kunne det ikkje være, så mykje som eg smilte og lo.
Så feil går det ann å ta…

Krisa eg har vært igjennom har heldigvis ikkje tatt frå meg evna til å smile og le. Heller tvert imot. Det er få ting som får fram galgenhumoren så effektivt som å måtte føde ein død baby som du har slitt i så mange år for å lage.

Eg har det heldigvis mykje betre no, men livet er framleis tungt og eg har masse eg må jobbe med før eg kan komme tilbake igjen til jobben eg hadde før. Likevel kjenner eg meg ganske heldig;
Eg har eit godt nettverk.
Eg har ein god mann som gjer alt han kan for meg.
Eg har den beste familien i verden!
Eg har ein stabil økonomi og ein jobb å komme attende til når eg er klar for det.
Og ikkje minst: Eg er i stand til å gi beskjed når eg ikkje får hjelpa eg treng. Eg er det mange vel å kalle «resurssterk».

Mange av dei som har ting dei sliter med skriver ikkje om det på internett. Og dei deler det kanskje ikkje med venner og familie. Dei opplever kanskje ikkje å ha eit godt nettverk med mange folk som støtter dei. Og svært mange av dei som sliter med angst er redde for ting som mange ser på som enkelt og banalt (men likevel heilt nødvendig): Å ta bussen. Å gå på butikken. Å møte folk. Å ta telefonen når den ringer.

Og i motsettning til kva mange trur kan ein ikkje berre «ta seg saman».

Eg legger ut dette bildet og denne teksten fordi eg er stolt. Stolt over at eg har overlevd til no. Stolt over at eg jobber med problemene mine. Stolt over at eg ikkje har gitt opp. Stolt over at eg ba om hjelp og tok imot hjelp når eg trengte det.

Og ikkje minst: Stolt av alle dei fine folka eg har møtt som trassar frykta og angsten og går på butikken likevel.

Alle har ei mental helse og det burde ikkje være tabu å snakke om den eller å be om profesjonell hjelp om ein treng det. Ein burde heller ikkje trenge å skamme seg av å trenge medisiner for å bli frisk. Ein del mennesker treng medisin for å ha det bra.

Ein kan ikkje sjå på utsjånaden til folk kva dei sliter med. For dei aller fleste gjer så godt dei kan og tar seg saman. Derfor vil eg avslutte med den gode gamle klisjeen:
«Everyone is fighting a battle you know nothing about. Be kind. Always.»


Har du det vanskelig og treng nokon å snakke med finnes det mange plasser å få hjelp. Her er nokon;
Mental helses hjelpetelefon: 116 123 (døgnåpen og gratis)
Kirkens SOS: 22 40 00 40 (døgnåpen)
(Begge har mulighet for å komunisere skriftlig.)

Treng du hjelp med ein gang kan du ringe legevakta på 116 117 eller du kan ringe AMK på 113.

Vil du lese meir om verdensdagen for psykisk helse kan du gjere det her.

 

Berg- og dalbanelivet (igjen)

Hei bloggen ❤

IMG_20190921_192733

Det er gått nesten ein månad sidan sist innlegg. Ein månad med oppturar og nedturar. For litt over eit år sidan skreiv eg blogginnlegget «Berg- og dalbanelivet«. Det er kanskje lite kreativt av meg å gjenbruka tittelen på innlegget, men få ord kan skildre det betre.

Ein månad med hormoner i form av sprøyter, piller og nesespray.
Ein månad med store mengder søvn, hovudpine og sjuke humørsvingingar.
Ein månad med sjukehustimar, gynekologstolar, kryssa fingrar og venting.
Ein månad med håp.
Ein månad i det som best kan skildrast som ein berg- og dalbane.

Midt oppe i alt kaoset har det vært nokon framsteg. Sjølv om det har vært mange tunge dagar har eg klart å nyta dei gode dagane eg trass alt har hatt. Eg har og (så vidt) begynt å jobbe igjen. Sjølv om eg trur det tar litt tid før eg klarer å gå tilbake i vanleg arbeid kjennes det godt å endeleg gjere litt nytte for seg igjen, sjølv om eg veldig gjerne skulle køyrd rundt med menneskjer istadenfor skittentøy. Men det kjennes godt å klare å trasse hormonene og tårene og likevel kunne gå på jobb og treffe folk igjen. Eg setter stor pris på å treffe gode kollegaer som er tolmodige og toler at kjenslene sitter utanpå huda for tida.

Men det var dessverre ikkje vår tur denne gangen heller. Det befrukta egget som vart satt inn for litt over to veker sidan festa seg ikkje.

I motsetning til sist har vi denne gongen fått to befrukta egg på frys. To egg, som om vi er veldig heldige kan vokse opp å bli borna våre. Men først er det pause.

Kor hard IVF-prosessen er forstår ein ikkje før ein er oppi den sjølv. Når eg ser tilbake på dei siste to månedane kjenner eg meg sterk som har klart å gå igjennom dette igjen samtidig som eg sørger over at vi mista Oskar. Å bli mamma til Oskar har gjort meg meir motivert enn nokon gong til å få det til. Men vi vart likevel einige om å ta oss ein lengre pause frå prøvinga dersom det ikkje gjekk denne gongen.

Eg håper og trur at dei neste månedane kan bli gode for oss. Ein del av kriseplanlegginga før vi gjekk i gang med dette forsøket var å drøyme om alt vi skulle gjere denne gongen, om det ikkje gjekk. Lista er lang. Eg vil komme meg i jobb att, reise, tatovere meg, trene, ha det så bra vi kan, ete lakris, rare ostar og drikke vin. Og ikkje minst; å sørge utan forstyrringa frå alle hormonene ein putter i seg i løpet av eit IVF-forsøk.

DSC01573

Den siste veka har eg skrevet eit lengre innlegg om IVF-prosessen og korleis dei siste to månedane har vært. Eg har prøvd å svare på det meste eg har fått av spørsmål i det siste. Det er forhåpentlegvis ikkje så lenge til neste oppdatering herifrå, for dei som vil lese seg litt opp på korleis IVF-babyer blir til.

Fred og kjærleik ❤

26.08.19

IMG_20190826_150823

Sjølv om berre om lag 5% av alle gravide føder på termindatoen kjem eg ikkje unna at dagen og datoen i dag er ufatteleg vond og vanskeleg.  Eg har grua meg til denne dagen lenge.

Hadde nokon fortalt meg for eit år sidan at eg i dag skulle vere i gang med vår andre runde IVF, ligge i ein gynekologstol og sjå på ein relativt tom ultralydskjerm etterfølgt av å sitte og sjå på verdens tristaste stein i ein halv evigheit hadde eg gitt opp for lengst!

Heldigvis har eg ikkje gitt opp heilt ennå.
Førre runde med IVF hadde vi det som heit «kort protokoll». Denne gongen har vi «lang protokoll». Det betyr meir medisinar og fleire dagar i  hormon-helvetet. Dei siste vekene har eg vært i kunstig overgangsalder og eg har lært at overgangsalder ikkje lengre er noko eg ser fram til: Sjuke humørsvingingar og tung hovudpine to veker i strekk. Og no er eg for lengst i gang med hormonsprøytene som skal få kroppen min til å modne flest mogleg egg som forhåpentlegvis ein dag kan vokse opp og blir framtidig avkom.

Samstundes som det på ein måte er godt å vere i gong igjen finnes det ikkje ord som kan beskrive kor vondt det var å sjå ein ultralydskjerm for fyrste gong sidan vi fekk den endelege «dødsdommen».  At legen ikkje hadde hatt tid til å lese journalen før timen hjalp heller ikkje på, sjølv om dei henta seg inn igjen då dei fekk påminninga om kva vi har vært igjennom det siste året. At kroppen responderer som den skal på alle hormonene hjelper heldigvis veldig på. Det er håp…

Om to timar kan eg skryte på meg at eg har overlevd denne dagen og. For er det noko eg har sett fram til dei siste månedane er det å bli ferdig med denne dagen. Eg har for lengst lagt frå meg den naive trua om at det på magisk vis skal bli lettare å treffe på høggravide og nyfødde babyar allereie i morgon, men eg håper og trur at ting gradvis kan bli litt betre dei neste vekene uavhengig av kva resultatene av denne IVF-runden blir.

DSC03090

Takk til alle som forsatt hugsar på oss og Oskar. Og takk til verdens mest tolmodige heiagjeng ❤ Dykk er awesome!

Hei bloggen…


…Og hei alle fine folk som bryr seg om oss og heier på oss ❤

Eg tenkte det var på tide med ein aldri så liten oppdatering herifrå (denne gangen blir det eit bittelitt meir rosablogg-isj innlegg, fritt for politikk og sinne mot konservative tulleprester).

Eg skal ikkje legge skjul på at denne våren og sommaren har vært dei tyngste nokon sinne. Eg såg for meg at sommaren som høygravid skulle bli tung, men at det ikkje vart sånn er definitivt mykje, mykje tyngre.

Kort tid etter Oskar blei født sendte eg mail til Haukeland sjukehus og bestilte nytt IVF-forsøk. Ventetida opp mot det førre forsøket vårt var både lang og vanskeleg. Sjølv om eg ikkje viste korleis eg skulle komme meg igjennom dagane etter fødselen kjente eg på eit sterk trong til å ha ein plan og noko å sjå fram til. Eg trudde aldri at eg skulle være i stand til å «sjå fram til» noko så kjipt som eit IVF-forsøk, men å bli mamma til Oskar gjorde noko med motivasjonen min. Vi vil så gjerne bli foreldre til eit levande barn ein dag…

Som mange kanskje har forstått er det dessverre mykje som har svikta både under og etter fødselen. Før fødselen hadde eg ein svangerskapsdepresjon. Det har vært absurd å oppleve at all hjelpa og oppfølginga ein får som gravid og deprimert med eit svært sjukt barn i magen forsvinner omtrent på dagen når ein reiser heim frå sjukehuset – utan babyen sin.  Eg har lært meg å leve med sorga – men sviket vi har opplevd frå helsevesenet har vært svært vanskeleg å handtere og det lar seg kanskje aldri reparere (sjølv om eg skal gjere alt eg kan!)

Rundt seks veker etter fødselen fekk eg omsider litt av hjelpa eg sårt trengte, i omgivelser der eg slapp å sitte på venterom med høggravide damer og nyfødde babyar. Ni veker etter at krisen først ramma oss fekk eg hjelp av folk som faktisk var kvalifiserte til å hjelpe oss. Det tok heldigvis ikkje long tid før helsepersonellet rundt meg forstod alvoret og eg fekk tilbod om å bli lagt inn ein periode for å samle krefter.

Nesten to veker innlegging på ei psykriatisk avdeling gjorde godt både for kropp og psyke og oppfølginga eg har fått i ettertid (og framleis får) gjer at eg endeleg ser lysare på framtida både med tanke på å etter kvart begynne i jobb igjen og forhåpentlegvis oppleve familieforauking ein eller annan gong i framtida.

Når eg ser tilbake på tida rundt fødselen er det mykje som er tåkete og uklart. Eg forstår ikkje heilt korleis eg klarte å tinge nytt IVF-forsøk så raskt, men vi konkluderte med at det var lettare å avbestille eit forsøk vi ikkje var klare for enn å seinare måtte kjenne etter og vurdere kva tid vi var klare for å gå igjennom den påkjenninga eit IVF-forsøk faktisk er. Det var kanskje litt naivt tenkt, for alt eg har gjort i sommar, mens avdelinga «Assistert befruktning» hadde sommarstengt var å kjenne etter. Er vi klare for eit nytt forsøk? Kva om det ikkje går bra? Er vi klare for nye nederlag? Og kva om det går bra? Kva skjer då?

IMG_20190807_231232

I slutten av juli, då vi var ferdig å legge kriseplanar var eg på apoteket og henta ut medisinane som no har satt meg i kunstig overgangsalder. Om relativt kort tid begynner eg på sprøytene som gjer meg gal og får kroppen min til å modne masse, masse egg som forhåpentlegvis kan bli framtidig, biologisk avkom. ❤

I tida rundt fødselen var det fleire av dei vi møtte på, på KK som (i beste meining sjølvsagt) prøvde å oppmuntre oss med å fortelje oss at det framleis er mykje håp fordi vi er unge og fordi vi bare hadde hatt eit IVF-forsøk.

I går feira vi ni års bryllupsdag. Av dei få timane vi hadde saman blei flesteparten tilbrakt i fosterstilling på ein benk på legevakten med varmeflaske på magen med blødninger og nøyaktig dei same smertene som eg opplevde under fødselen.

Av dei relativt få som veit at vi no er i gang med nytt IVF-forsøk har eg fått ein del spørsmål om eg tenker å være like open om prosessen no, som sist. Svaret er eit gigantisk «JA». Eg skulle ønske folk forstod kor vanskeleg denne prosessen kan være og eg kjenner på ei stor trong til å få folk til å forstå at ordet «bare» ikkje høyrer heime i nokon setningar som omhandlar familieforauking enten det er snakk om IVF-forsøk, adopsjon eller andre måter å bygge familie på. Det finnes ingen snarveier, uansett kva ein velger.

Eg har definitivt hoppa på den hormonelle berg- og dalbanen no. Nokon dagar kjenner eg meg som den sterkaste i verda som frivillig går inn i ein sånn prosess etter å ha mista eit barn. Den neste dagen sitter eg og griner mens eg ser Astrid S gjere akustiske versjonar av tilfeldige pop-songar (som eg ikkje ein gong likar) på Youtube. I går gjenopplevde eg  mitt verste mareritt i nokon timar og for eit par dagar sidan måtte eg bite meg hardt i tunga for å ikkje skrike «INNESTEMME» til verdas mest irriterande, høylytte menneske på Rema 1000. The struggle is real!

Dei neste vekene kjem til å bli tunge. Eg håper folk rundt meg er tolmodige og toler både sutring og grining. Det kjem det nok til å bli ein del av. Så vil tida vise om vi har tatt rett avgjersle…

Om kvinner som dreper sine barn.

img_20190716_182947.jpg

I starten av mars var eg innom ein bokhandel og kjøpte med meg desse to bøkene. Magen var så vidt byrja å vise og bekkenet gjorde akkurat vondt nok til at eg såg ut slik gravide ofte ser ut når bekkenet gjer vondt etter ein litt for lang dag. Dama i kassa smilte til meg då eg påpeika den artige kombinasjonen av bøker eg kjøpte med meg, og vi var samde om kor håplaust det er at vi atter ein gong må kjempe for kvinner si rett til å rå over eigen kropp.

Rundt to veker seinare vert livet snudd på hovudet. Ultralyden som alle gravide blir kalla inn til rundt veke 18-19 i graviditeten visar at babyen i magen er alvorleg sjuk. Dei neste dagane går vi gjennom mange undersøkinger. Vi les alt vi kan finne av informasjon og ser føre oss ei framtid der vi har ansvar for eit alvorleg sjukt born.

Vi får god hjelp på sjukehuset. I møte med barnelege går vi gjennom kva plagar born med denne tilstanden ofte har og moglegheitane for at bornet kunne vekse opp med god livskvalitet. Vi får ingen prognosar, og tilstanden er så sjeldan at den erfarne bornelegen må lese seg opp før han tør å gje oss svara vi treng.

Om lag ei veke etter at vi har fått sjokkbeskjeden er det atter ein gong tid for nye undersøkingar. Eg ligg på den harde undersøkingsbenken med gele på den veksande magen samstundes som eg kjenner rørsla der inne. Legane pratar seg imellom medan dei ser på skjermen. Sjølv om eg ikkje er ekspert på fostermedisin forstår eg raskt at det ikkje ser lovande ut.

Frå å sjå føre seg ei framtid med eit sjukt born og fødsel på Rikshospitalet for best mogleg behandling og sjanse for overleving vert ting igjen snudd på hovudet. Sirkulasjonen var påverka og fosteret var no så sjukt at det ikkje var hensiktsmessig å føde i Oslo lengre. Om eg skulle halde fram svangerskapet ville fødselen skjedd på Haukeland og «naturen ville gått sin gang».

Heller ikkje no får vi prognosar, men eit raskt googlesøk fortel oss at det er 80% sjanse for at barnet dør i magen før termin. Av borna som overlever fram til fødsel dør over halvparten. I tillegg har fosteret ein diagnose med rundt 50% dødelegheit.

Verken prosentrekning eller fysiologi fungerar sånn at ein kan plusse ting saman, men likevel var reknestykket relativt enkelt; Fosteret i magen var ikkje levedyktig.

Om lag to veker før ultralyden som snudde liva våre på hovudet markerte vi kvinnedagen. Av alle dei gode parolane var det parolen til Norges Handikapforbud som appellerte mest til oss: «Kampen mot sorteringssamfunnet skjer ikke i livmoren».

Abort er eit tema som vekker sterke kjensler hos mange folk, uavhengig av kva side ein står på. Det finst ikkje ein fasit på kva som er rett og galt, og det som kan kjennast rett for nokon blir feil for nokon andre.

Etter å ha håpa på å verte gravid i meir enn 5 år hadde eg ikkje sett føre meg at eg skulle trenge ein abort, men sånn vart det. Plutseleg forsto eg kvifor denne debatten er så viktig for så mange. Abortlova er ikkje der berre for at dei som vert gravide etter ein fuktig kveld på byen skal ha moglegheita til å angre seg. Den er der òg for alle oss andre som har ei livmor og risikerar å verte gravide anten det er som resultat av ein kveld på byen, eit overgrep eller eit IVF-forsøk.

Å gå gjennom ein seinabort er definitivt det vanskelegaste eg nokon sinne har vore gjennom. Og det blir ikkje lettare å prøve å bearbeide sorgen og traumane samstundes som debatten går for fullt. Å ta ein pause frå internett og kommentarfelta har vore naudsynt for å klare å overleve.

Likevel klarar eg ikkje å oversjå saka i Bergens Tidene om soknepresten i Fusa, Einar Ekis Ekerhovd, som for ein månads tid sidan stilte spørsmålet i kommentarfelta på Facebook: «Hva er det som får kvinner til å drepe sine barn?». For om lag to veker sidan kom oppfølgjaren frå ein pensjonert prest på Askøy, Tor Dag Kjosavik, som meiner at han ikkje tek stilling til sjølve abortspørsmålet, men at vi må kalle ein spade for ein spade, og at helsepersonell og den gravide kvinna må stå for det dei gjer, som ifølgje han er «avliving» av «eit foster som eigentleg er eit lite born».
Det er vel liten tvil om kva side Kjosavik faktisk står på?

Om ein først skal kalle ein spade for ein spade er det tullete å påstå at eit foster eigentleg er eit lite born. Dette blir openbart gjort for å spele på folk sine kjensler rundt eit vanskeleg tema.

Det er frustrerande og provoserande å lese Facebookstatusane til soknepresen i Fusa og kronikken til Kjosavik. Tekstane ber preg av sterke kjensler rundt eit tema dei har så altfor lite kunnskap om. Det er nesten så det kjennest naturleg å anta at verken Kjosavik eller Ekerhovd nokon gong har vore gravide eller teke ein abort. Men Kjosavik skal ha honnør for å ha lese seg opp på abort i si latinordbok.

Kjosavik meiner at bruken av ordet «abort» er ordforskjønning. Sjølv om vi er usamde der er nok Kjosavik og eg samde om ein ting: Språk er makt. Og språk er viktig.

Med innstrammingar i abortlova både i Noreg og andre delar av verda er abort eit veldig aktuelt tema. I USA er forkjemparane og motstandarane delte opp i «pro choice» og «pro life». Eg måtte klype meg i armen (og faktasjekke litt) då eg leste at ein av verdas mektigaste menn, Donald Trump, hadde skildra ein seinabort som ei regelrett henretting av eit nyfødt barn i håp om stramme inn ei lov som er svært lik abortlova i Noreg.

I ei verd full av «fake news» og i kommentarfelt fulle av sterke kjensler og polarisering er det viktig å ha kunnskap om det ein diskuterar og å ha kontroll på omgrepa ein nyttar.

Eit born blir til ved at ei sædcelle og ei eggcelle smeltar saman. Dei første vekene delar cellene seg opp i fleire celler. Frå veke to til åtte vert dette kalla eit «embryo». Først etter veke åtte vert det kalla eit «foster». Rundt veke 9 byrjar hjartet å slå. Når ein kjem til veke 23 når ein det som blir sett på som «levedyktigheitsgrensa». Born som er fødd ekstremt prematurt kan overleve så tidleg som i veke 23 med masse hjelp (og litt flaks). Omgrepet «born» er medisinsk sett mest riktig å nytte først etter fødselen, sjølv om mange kvinner (inkludert meg sjølv) nyttar omgrep som «bornet» eller «babyen i magen».

For eg må innrømme at eg har møtt meg sjølv litt i døra. Samstundes som eg i årevis har retta på abortmotstandarar som seier «born» eller «baby» i staden for «foster» eller «embryo» eller som i tilfelle nemnt over insisterar på at «drap» eller «avliving» er meir passande enn «abort» er eg i ein situasjon der eg sørgjer over «bornet» som aldri fekk vekse opp. Eg får òg hjelp av helsevesenet til å bearbeide den vanskelege seinaborten som eg sjølv insisterar på å kalle fødsel…

…fordi for meg var det ein fødsel. Lille Oskar var heile 615 gram, noko som gjer at eg, om eg er så heldig å bli gravid igjen, vert rekna som 2.-gangsfødande.

Likevel veit eg så uendeleg godt at fødselen min var ein seinabort. Ingenting kan forandre på det. Eg måtte sjølv signere begjæring om abort, møte i abortnemnd, ta piller og føde fosteret som vi håpa skulle bli bornet vi har venta på i så altfor mange år. Når eg les i journalen min les eg at eg har født eit guttefoster, og når eg slår opp i felleskatalogen og les om medisinane som vart nytta blir fosteret og alt som følgjer med kalla «abortmateriale».

Det er ikkje ord som har fått meg til å drepe, avlive eller abortere bornet eller fosteret mitt. Det er ein tilstand som ikkje er sameinleg med liv og omsynet til mi eiga fysiske og psykiske helse. Om det sjuke fosteret var eit resultat av «Guds vilje» eller berre sinnsjukt masse uflaks kan ein berre spekulere i, men eg er takksam for at eg sjølv hadde valet mellom å avbryte svangerskapet sjølv eller å gå gravid og vente på at livet skulle ebbe ut der inne.

Kjosavik meiner altså at det å bruke ordet «abort» er ordforskjønning. Eg meiner at Kjosavik undervurderar kvinner. Kvinner som er i ein situasjon der dei treng ein abort (uansett årsak) er som oftast i stand til å ta den avgjersla uavhengig av om ein kallar det «avliving» eller «abort». Abort er eit medisinsk omgrep og ei medisinsk prosedyre. Kva ord ein nyttar om det kan ikkje fjerne det faktum at abort er svært smertefullt og ei stor påkjenning for dei fleste som opplever det. Det kan ikkje sminkast vekk.

Det einaste ein oppnår ved å snakke om abort på måten Kjosavik føreslår er å påføre kvinna som går gjennom det meir skuld og skam. Og er det noko ein ikkje treng når ein går gjennom noko så tøft, er det å kjenne på skuld og skam.

Det er litt over tre månader sidan Oskar kom stille til verda. Det å sørgje over tapet av han er framleis ein fulltidsjobb som stel alle kreftane mine. Boka om fødsel er for lengst pakka vekk saman med dei nyvaska babykleda. Obduksjonsrapporten viste som venta at Oskar var så sjuk at han aldri hadde klart å bli sterk nok til å trekke pusten sjølv, uansett kor mykje hjelp han hadde fått av helsevesenet.

Det seiest at «sorg er kjærleikens pris». Sjølv om eg valde å avslutte svangerskapet er kjærleiken eg kjende for Oskar ubeskriveleg stor og ulik all annan kjærleik eg nokon sinne har kjend på. Likevel veit eg at valet eg tok var det rette for han, for meg og for oss som familie.

Som Kjosavik ynskjer, så står eg for det eg har gjort. Eg går med hovudet heva og veit at valet eg tok var det rette for oss. Eg håpar alle kvinner der ute som tek same val som meg klarar det same. Vi har ingenting å skamme oss over. Vi er ikkje skuldige.

Og om Kjosavik ynskjer å lære meir om abort har eg rikeleg med god faglitteratur å anbefale. Ein god start kan vere å bytte den latinske ordboka med ei medisinsk ordbok.

Og som Ekerhovd ynskjer har eg no skrive litt om kva det er med nokon av oss «kvinner som dreper sine barn». No sit eg att med eit spørsmål:

Kva er det med prestar som dømmer?

«Difor har du ikkje noko å unnskylda deg med, du menneske som dømmer, kven du så er. Når du dømmer ein annan, fordømmer du deg sjølv. For du som dømmer, gjer sjølv det same. Og vi veit at Guds dom med full rett råkar dei som driv med slikt. Men når du, menneske, dømmer dei som gjer dette, og sjølv gjer det same, meiner du då at du skal sleppa unna Guds dom?»