Berg- og dalbanelivet

Vi er halvvegs i juni. «Migraine awareness month». Eller månaden for migrene-merksemd som eg ville sagt på godt norsk.

Og sånn ca no feirer eg 10 års jubileum. 10 år med sjukdommen som får meg til å sette så uendeleg pris på alle dei gode dagane eg har, men og forbanne det faktum at eg i det heile tatt ble født, på dei dårlege dagane. 10 år på det som nokon gonger kjennes som verdas raskaste berg- og dalbane mellom himmel og helvete.

Det finnes dagar og månadar for alt: Migrene, ME, fibromyalgi, brystkreft, prostatakreft, hepatitt, HIV… Alt. Lista er uendeleg. Men kva skal vi eigentleg med ein sånn dag eller ein sånn månad? Er det berre for at vi som er sjuke skal få drukne oss litt ekstra i sjølvmedlidenheit denne tida? For det er vel ingen andre som bryr seg? Det er vel ingen andre som legg merke til desse markeringane?

DSC00383

I går var ein berg- og dalbanedag.

Eg vakna opp etter altfor få timer med dårleg søvn på jobb. Etter eit par koppar kaffi kjente eg meg sånn passe klar for ein dag eg viste kom til å bli lang, men som eg håpte kom til å bli fin. Ca 14 mil, eit par kaffikoppar, eit par tablettar og nokon timer seinare står eg på Os, med den finaste, bestaste, mest tolmodige mannen i verda, klar til å overta nytt hus.

På veg til husovertakinga sender eg ein snapchat til venner og kjente at no skjer det snart. Vel framme i huset forsvinn internett-dekninga og timane går fort mens vi gjer sånne ting som ein gjer når ein overtar hus. Pirking på feil, planlegging og listeskriving.

Nokon timar seinare er vi ferdige og vi tar turen innom postkassen på veg til det vi dei siste 9 månadane har kalla heim.

Skjebnen vil ha det til at kvar gong eg går i postkassen og opnar kjipe brev, så skjer det på ein fredag etter kontortid sånn at eg ikkje kan gjere noko med kva enn dårlege nyhender eg har fått…

Når vi kjem attende til internett-dekning renn gratulasjonane og lykkeønskingane inn på telefonen. Kontrasten mellom det og brevet eg nettopp opna er enorm.

Livet er kjipt for tida. Sjølv om det er masse fint som skjer er det i stor grad prega av venting, legar som ikkje har tenkt å snakke saman og enda meir venting. Dessverre overskygger av og til det negative alt det fine som skjer i livet mitt. Brevet eg fekk i postkassen i går var ein legetime som kjem 5 veker seinare enn kva eg først var lova. Det høyrest kanskje bagatellmessig ut, men ein legetime, med behandling som kjem 5 veker for seint betyr at atter ein sommar skal brukas på å være sjuk. Når dette kjem oppå ein heil haug av andre problem og bekymringar opplevast det nærmast uhandterbart.

Eg er kjempeheldig! I motsetnad til mange andre migrenepasientar har eg funnet ein behandling som fungerer; som gjer at eg kan jobbe 100% og at eg ofte har overskudd til å ha eit liv utanom. Eg har ein nevrolog som eg er veldig nøgd med, og som alle andre fortener ho ferie i sommar.

DSC02227

Eg har for lengst gitt opp håpet om at folk som er friske skal klare å forstå korleis eg har det og korleis det er å leve med ein kronisk sjukdom og kroniske smerter. Samtidig skulle eg ynske at folk sjølv forstod at dei ikkje forstår. Eg må stadig bite tennene saman og prøve å takke høfleg mens folk kjem med tankar og meiningar om medisinbruken min, døgnrytmen min, stressnivået mitt… Livet mitt.

Med mindre du er lege eller har gått i mine sko er det lite sannsynleg at du klarer å komme opp med ein kur eller råd som eg ikkje allereie har tenkt på eller prøvd. Migrene er ein nevrologisk sjukdom; likevel har eg blitt fortalt at eg tenker meg sjuk.

Ja, ein månad for migrenemerksemd trengs definitivt. Migrene er sjukdommen som steler flest yrkesaktive år av livet ditt og reduserer livskvaliteten betydeleg. Eg skulle gjerne gått i tog og skreket ut HØYT at det trengs meir pengar til forsking og at kronisk sjuke pasientar ikkje automatisk blir friske, berre fordi det er sommar og fellesferie og sjukehusavdelingane som ikkje blir sett på som livsviktige er stengt. Eg skulle også kjempa for at fleire får prøve medisinen som har gjort meg nesten frisk, utan å måtte sloss mot det endelause byråkratiet.
Men no har eg dessverre meir enn nok med å holde hovudet over vatnet.

Eg skulle ønske at eg hadde blogglesere som hadde makt og satt på pengesekken som styrer det heile, men så heldig er eg nok ikkje.

Men om det «vanlege» blogglesar vil gjere ein forskjell er håpet mitt at folk ser begrensingane sine når det kjem til å komme med råd om korleis eg skal leve livet mitt samt medisinske råd. Og at folk senker forventningane til kva eg skal klare og korleis eg skal ha det i ein periode der veldig mykje opplevast som kjipt.

Eg er ekstremt takksam for at eg bur i eit så rikt land, har medisinar som fungerer, leger som hjelper meg (bortsett frå på sommaren), har ein fantastisk jobb, er gift og byggar hus med den finaste mannen i heile universet, har to nydelege hundar, fantastiske venner og familie rundt meg som er tolmodige når eg er dårleg. Eg er til og med takksam for perspektivet på livet denne sjukdommen har gitt meg, likevel opplevast disse dårlege periodane som ein enorm sorg over livet som ikkje blei slik som eg gjerne ville.

cropped-dsc003771.jpg

No skal eg flytte inn i nytt hus og nyte sommaren og livet så godt eg kan mens eg ennå er sånn akkurat passe frisk.

I mellomtida foreslår eg at «awareness-dagane» for alle kroniske sjukdommane flyttast til fellesferien. Om ingen høyrer på oss eller bevilger penger til forsking er det hvertfall då vi fortener og drukne oss i sjøvmedlidenheit; og det er då vi fortener og treng å bli sett.


Det er frustrerande å være sjuk og å ikkje ha det bra i ein periode av livet der alle forventar at eg skal gå rundt i konstant lykkerus over nytt hus. Sjølv om eg gruer meg til det som kan bli ein tung sommar så har eg heldigvis mange fine dagar. Neste innlegg kjem forhåpentlegvis snart og eg lover at det blir mykje meir positivt!

IMG_20180617_031337_733.jpg

Fred og kjærleik!

Advertisements

Den vanskelege samtala

Det var ein gong ei tenåringsjente. Ho kan ha vært 15, 16 eller kanskje 17 år. Som mange andre tenåringar var ho litt rebellsk, men også ganske idealistisk. Som ungdommar flest gjekk ho på skule. Fritida brukte ho på å prøve å redde verda, trene og synge i tensing-kor, alt med mindre hell.

Det var ein vakker dag og mora hennar ana fred og inga fare då dottera kom heim frå skulen denne haustdagen. Dei satte seg ned ved kjøkkenbordet, der middagen var servert. «Mamma, når eg døyr vil eg bli organdonor» kom det frå den eldste av husets to tenåringar. Det blei heilt stille.

«Lina Kristine…» sa ho med tårer i augene og tonefallet som bare kunne komme frå ei mor som såg livet til dottera passere i revy framfor augene hennar; «Dette orkar eg faktisk ikkje å snakke om.»


Hukommelsen min er desverre ikkje så god at eg kan skryte på meg at dette var nøyaktig det som skjedde ein dag for 10-15 år siden, men det er ca sånn eg hugser det når eg prøver å tenke attende på det. Samtala med pappa var heldigvis litt lettare. Mannfolk er fine sånn sett: Dei ser den fine tanken bak orda «Eg vil bli organdonor» framfor å sjå for seg 16 åringen som syklar utan hjelm, den lille turen ut i mørket utan refleksvest, bilen i fjellveggen eller den der festen der alt går galt… For det går jo stort sett alltid bra. Gjer det ikkje?

DSC08701
I Noreg finst det ikkje noko register der ein kan melde seg som organdonor. Ifølgje dei som har peiling er det like greitt: Statistikken over organdonasjonar er ikkje så verst. Samanlikna med andre land vel å merke.

Spania som heller ikkje har noko register og derfor kan samanliknast med Noreg, ligg på Europa-toppen i antall donasjoner. Noreg er ikkje så langt bak. Både Sverige og Danmark som har register er dårlegare enn Noreg.

Likevel døyr folk mens dei ventar på nye organ. Kva som er ei god løysing på problemet veit eg ikkje, men eg veit at den dagen eg døyr og ikkje lenger har bruk for kroppen min, så vonar eg at den kan være med å hjelpe nokon som treng det.

Å bli organdonor i Noreg er relativt enkelt; Alt du treng å gjere er å si det høgt til dine næraste pårørande.

«Eg vil bli organdonor»

Så lett men likevel så vanskeleg. For kven er dine næraste pårørande? Entan det er foreldre, ektefelle, søsken eller born så er det sannsynlegvis (og forhåpentlegvis) folk som er glade i deg og vil at du skal leve så lenge som mogeleg. Tanka på at vi ein gong skal døy kan være vanskeleg for mange. Når temaet kjem opp trur eg det går opp for mange at livet faktisk er sårbart og at vi kan miste kvarandre. Likevel trur eg det er viktig å bite tennene saman og ta samtala, uansett kor vondt det gjer.

For ein ting er sikkert: Den dagen du går heimefrå i mørket utan refleksvest eller gløymer bilbeltet og kræsjer i ein fjellvegg og får døydelege hovudskadar så kjem det ein enda vanskelegare samtale.

2013-09-08 15.41.52

I 2016 kom eit nytt lovverk som seier at dei pårørandes rolle er å stadfeste donorens standpunkt. Dei skal ikkje ta avgjørelsen for deg. Lova er omdiskutert av fleire årsaker, men om ein skal sjå på det positive tydeliggjør den viktigheita av at ein tar eit standpunkt mens ein ennå er i live og at så lenge standpunktet er tatt og kjent kan ein ifølgje lovverket gjennomføre organdonasjon utan godkjenning frå pårørande. I praksis er nok dette langt frå det som skjer, då det i stor grad blir tatt hensyn til pårørande, men eg synes likevel at det er fint at vi har ein lov som seier at det er ein sjølv som bestemmer over sin eigen kropp, også etter at ein er død.

Sjølv om eg har trua på at mine næraste pårørande klarer å fortelje kva ynske mitt er den dagen eg ikkje klarar det sjølv har eg valgt å forevige standpunktet mitt på kroppen.

(I tilfelle du ikkje kjenner igjen figuren er det Dunce frå «Dumb ways to die«. Han selger begge nyrene sine på internett og er kjempenøgd med den gode dealen han har gjort, uvitande om at han snart skal døy.)

Over 400 mennesker stod i donorkø ved inngangen til 2018. Ved å si ja til organdonasjon kan ein i beste fall redde 7 av disse. Ein gjennomsnittlig organdonor redder 4 menneskeliv!

Sjølv om dette er fine tall skal eg forsette å bruke refleksvest og bilbelte, tenke eigentryggleik når eg er på jobb, ikkje drikke meg for full på fest og ta vare på helsa så godt eg kan. Noregs elste organdonor er 90 år, og om eg tar vare på meg sjølv så blir eg forhåpentligvis minst like gammal – og ekstra tøff, med tatoveringer på kroppen.

DSC03727

Og du; Om du synes det er litt drastisk med organdonasjonstatovering kan du frå hausten av legge inn ditt standpunkt til organdonasjon i kjernejournalen din på helsenorge.no. Då vil sjukehuset umiddelbart ha tilgang til standpunktet ditt om det skulle være nødvendig og pårørande vil bli varsla om at du ynsker organdonasjon. Imens oppfordrar eg alle til å ta ein prat med dei yndlingsmenneskjene sine om organdonasjon!

Bruker du refleksvest og bilbelte? Vil du bli organdonor når du døyr? Har du prata med yndlingsmenneskjene dine om organdonasjon? Synes du 90-åringar med tatoveringar er tøffe og barske?

(Unnskyld mamma!)

 

 

Takk for alt 2017

24.desember gjorde snapchat tilbakeblikket på 2017 tilgjengelig for posting på mystory. Det skulle kanskje være ei julegåve, men filmen fulle av bilder av sutring, grining og negativitet (og masse hunder ❤ ) frista det ikkje akkurat å dele. Eg var så pinleg berørt at ikkje ein gong Olav Emil fikk sjå bileta frå 2017 snapchat meinte eg skulle dele med alle mine følgere. Etter å ha sett gjennom filmen 3-4 ganger spurte eg meg sjølv:

«Er eg verkeleg så negativ?»
«Er eg verkeleg så nevrotisk?»
«Er livet mitt sååå kjipt?»

IMG_20171231_214304

Eit par dager seinere kom svaret og oppturen på instagram; Ein stor andel av dei eg føljer på instagram delte dei 9 mest likte bileta frå 2017 på instagram. På sjølvaste nyttårsafta, på ei ferje på Vestlandet kvelte eg litt dødtid med å sjå kva bilete som hadde hatt mest suksess av dei 105 bileta eg sjølv har delt i løpet av året som gikk.

I løpet av 2017 har eg blant anna…
-…trassa søvnmangel, kvalme og migreneanfall og deltatt på 5km på Bergen City Maraton.
-…delt kor stolt eg er av kva eg har klart dei siste åra til trass for at resultatet på løpet var dårligere enn dei fleste treningsøkter eg har hatt i 2017.
-…feira jul på jobb med ein finfin makker. Og til trass for masse sympati og medkjensle frå alle som var heime i jula har eg faktisk kosa meg på jobb (både i jula og ellers) og klart å sette pris på at eg i omtrent heile 2017 har vært frisk nok til å gå på jobb. Måtte det forsette for alltid!
-…ligget på taket av ein bil i opptil fleire land i Afrika saman med den finaste, bestaste mannen i heile verda. #Goals liksom…
-…klatra bittelitt. Håper på meir av dette i 2018!
-… relativt spontant jevna huset vårt med jorda (med ein solid dose egeninnsats) og begynt bygginga av nytt hus.
-…foreviga verdas lykkeligste hund som har vært åleine heime med plast-bosset.
-…delt ein hyllest til verdas beste mamma på bursdagen. (Om ho ikkje såg den då, så får ho kanskje sett den no).
-…tatt selfies på bassengkanten, under palmene med superfine IH.

linakristinetv_full-1
(I tillegg til det føler eg at det er verdt å nevne at eg heilt heilt spontant blei veggis i mars, og er nøgd med det og at eg ikkje kom på sisteplass på halvmaraton på Knarvikmila! Hurra! Dessutan har eg nesten slutta å drikke kaffi og pepsi max… Kven skulle trudd?!)

Som så mange andre år har 2017 vært ein aldri så liten berg- og dalbane; heldigvis med minst like mange oppturer som nedturer.

Måtte 2018 bli enda betre!

Takk til alle som har gjort 2017 så bra som det har vært!
(Og ein enda større takk til alle som har høyrd på sutringa mi når livet har vært kjipt! Eg er så heldig som har dere!)

Har du forresten lagt merke til at eg bare skreiv eit blogginnlegg i 2017? Kanskje 2018 blir året eg slår igjennom? (Eg skal hvertfall klare å doble antall innlegg i 2018, i forhold til 2017! Lover!) Var 2017 snill med deg? Kva er dine planer for 2018?

Du veit du har midtlivskrise når…

jmrdI dag er dagen her. Dagen vi alle har venta på! Du trur kanskje eg snakker om halloween? Neida, eg snakker om dagen eg blogger for første gang på ca 9 måneder, dagen bloggen min fyller 5 år. Dagen eg fyller 29 år for første gang. Og sist men ikkje minst: dagen eg spiser masse litt roande piller, får ca 33 sprøyter med gift sprøyta inn i hovudet (med den fantastiske biverknaden at dama i kassen på polet trur at eg er 26 år dagen før den O-store-29årsdagen!), før eg reiser heim, eter billeg smågodt utan palmeolje og gret meg i søvn åleine fordi det er bursdagen min og fordi den er jævleg litt kjip…
(Sorry mamma)

Attende til deg eg tenkte dette innlegget skulle handle om; Midlivskrisa!
Eg har nemnt ved fleire høve at eg lider av prematur midtlivskrise. I det siste føler eg at denne midtlivskrisa begynner å minne meir om at eg holder på å bli ei sur, gammal kjerring.  Uansett: Her er nokon tegn du kan sjå etter i livet ditt, om du og lurer på om du er ramma av denne styggedommen!

1. Du er meir opptatt av å leve livet enn å blogge.
Rett før førre innlegg, som blei skrevet før jul i fjor blei eg ramma av ein eksistensiell krise der eg har vært meir opptatt av å leve livet enn å skrive om det. Eg har til og med reist til den sørlege delen av kloden vi lever på, utan å blogge om det, på bloggen som i utgangspunktet starta som reiseblogg.
dsc02332
(Afrika var awesome. Eg burde lagd eit innlegg om det ein gang…)

2. Du er dum nok til å både melde deg på og stille til start på halvmaraton.
Eg veit ærleg talt ikkje om eg skal skryte på meg at eg har løpt halvmaraton; men eg trassa det faktum at BMI-en kryper oppover mot «fedme» og meldte meg på. Den hyggelege medalje-utdelaren påsto at eg klarte det, men han tok seg og fridommen til å fortelja meg at «det tok jo litt lang tid». Tusen takk! Det var akkurat det eg vile høyre etter over 3 timer på joggetur!

Målet til neste år: Være så sprek at eg orker å be medalje-mannen om å ta seg ei bolle når han seier at eg er treig!
20170903_153441(0)
Uansett: Er psyken din sprek nok til å melde seg på ein halvmaraton, mens kroppen så vidt er sprek nok til å gå 60-meteren på ein times søndagstur: Midtlivskrise!

3. Du bruker bursdagen din på å få Botox.
20170808_122756
På vinmonopolet lurer dei ofte på om eg er over 25. Det kjem ikkje gratis for å si det sånn… Eller, det kjem faktisk gratis, sånn reint økonomisk, men det gjør veldig, veldig vondt. Kjære staten og kjære skattebetalar: Takk for min evig unge utsjånad (og livet).

#YOLO

4. Folk maser om familieforøkelse etterfulg at teite lyd-effekter!
Du veit når du jobber med nye folk eller møter nye folk og du må ta den derre bli-kjent-praten?

Kvar er du frå?
Kva driver du med?
Liker du sylteagurk?

Kva er meininga med livet?

Så kjem ein til det uunngåelige:
«Har du familie eller born kanskje?»
«Eg er gift, men eg har ikkje born ennå, men eg har to hund….»
«…Det er bare å sette i gang! Høhø! Tikk takk tikk takk! Klokka går vettø!»

Okey, det der er ikkje greitt, av så forbanna mange grunner at det burde vært eit eget innlegg. Så bare slutt med det, please!
20170512_150713

5. Du har hengepupper og mannen din er bekymra for helsa di.
mammografi
«Skal du begynne med sånn derre mammografigreier snart?»
NEI, Olav Emil. Mammografi er sånn som GAMLE damer gjør (sorry mamma). Og SÅ gammal er eg faktisk ikkje ennå!

(Eg putta nettopp merkelappen «gammel» på alle over 50. Beklager dette!)

6. Du slutter å drikke pepsi max og energidrikker, køyrer kaffe-detox og sluttar å ete kjøt.

Har du gjort noko gøy i sommar? Ikkje eg heller. Sidan det uansett regna ustoppeleg slutta eg like greitt, heilt spontant å drikke kaffi, pepsi max, energidirikk og PWO (Sånn treningsdrikk som ungdommen no til dags drikker).

Eg overdriver ikkje når eg seier at eg var sengeliggande i over ei veke.

Nokon månadar seinare kan eg uansett skryte av at eg har «slutta å drikke» og i tillegg er er eg så «hipp» at eg nesten er blitt plante-etar. Woop woop! #YOLO og #FML og sånn liksom…
IMG_20170415_194442.jpg
Illustrasjonsbilete av soyasjokolademelk på ein fjelltopp, fordi det er noko av det fineste som finnes i det nye, nesten koffeinfrie livet.

7. Du er venner med folk over 40.
23114813_1380448832065199_1612159848_n
Er du i tvil om du faller i denne kategorien? Veit venene dine kva YOLO betyr? Blir dei spurt om leg på polet? Eit anna teikn på at dei er over 40 er at dei begynner å bli støvete.

8. Når du hater å gå på fest fordi folk er teite og fester er bråkete og dette var det siste festen du var på:
paradis

9. Nødetatene dukker plutseleg opp nesten kvar gong du trener.

(Kjenner eg ein brannmann som stiller på neste treningsselfie?)

10: Dette:
39aee87d34eff06c11892b6c7a091610--google-earth-happy-fun

Og med det håper eg at alle har ein betre bursdag enn kva eg har i dag! Liker du sylteagurk? Er vennene dine støvete? Har du prøvd mammografi? Skal du få gift-sprøyter i hodet ditt i dag? Har du slutta å drikke kaffi nokon gong? Klarer du å stave «Eksistensiell» utan å jukse?

23114726_1380448825398533_462816664_n

 (PS. Eg er ei negativ, gammal kjerring, men livet er ikkje så verst for tida, bortsett frå dei få dagane i året eg tilfeldigvis får giftsprøyter i hovudet! I år skjedde det tilfeldigvis på bursdagen: Det gjør ingenting! Eg kan spise kake og være glad ein annan dag!)

Skulle bare klippe håret litt – Du gjettar ALDRI kva som skjedde…

Sponset innlegg (Woho!)

Det er 3. søndag i advent (allereie! Kvar blei tida av?) og det er atter ein gang på tide med eit aldri så liten innlegg i Lammelårtankers desemberutfordring. Utfordringa i dag er å arrangere ein «giveaway» som det så fint heiter og fortelje kvifor eg har valgt det eg har valgt.

Men før eg begynner vil eg dele ei historie frå oppveksten min. Ei historie om frykt og fobiar.

ultjn

Då eg var yngre (slutten av barneskulen) var det to ting eg var skikkelig redd for. Det eg var mest redd for var sprøyter. Kvar gong eg av ein eller annan grunn måtte ta ein blodprøve eller sprøyte var eit mareritt. På eit tidspunkt var det så ille at eg slo ned helsesøstera som prøvde å lure i meg ei sprøyte før eg var klar. «Du kan jo ikkje slå ned ei helsesøster» seier kanskje du, men jo, det kan eg faktisk. For det er ikkje greitt å stikke folk med sprøyter mot deres vilje. Sånn gjør man bare ikkje. Om folk skal stikke meg i dag, forteljer eg alltid denne historia først, i håp om at dei skal ta fobien min på alvor. Eg ler mens eg forteller den, men samtidig gjør det litt vondt. Eg har klart å bli blodgivar (og ikkje minst botox-mottakar), men eg er overtydd om at det er sånne ting som gjør at det har tatt meg over 10 år å komme meg gjennom sprøyteskrekkhelvete. Om eg skal sjå positivt på det i ettertid er eg sikker på at det har gjort meg til ein betre og meir sympatisk sprøytesetter.

Den andre tingen eg var ganske redd for har eg vært inne på ein gang tidlegare, då eg posta dette bildet i eit tidligere innlegg:
img154
Nei, det er ikkje eple eg er redd for…

Eg er litt usikker på når dette bildet ble tatt, men eg tipper ca 1999. Då eg gikk i 6.klasse på borneskulen hadde alle dei kule, populære kidza (eg var ikkje ein av dei) ei frisyre som muligens kan beskrivas som ein bob som var kortare bak enn forran. Håret var glatt forran, men bak blei det rufsa til med hårvoks slik at det såg ut som ein hadde pulesveis på den bakerste halvdelen av hodet.
(Kven i alle dager er det som kjem på alle dei syke motene?)

Eg var overtydd om at viss eg fikk den same, kule sveisen som alle dei kule folka så ville eg bli minst like kul (og ikkje minst populær). Frisøren vi brukte hang ikkje like mykje med på dei sjuke hårtrendane (noko eg i ettertid har full forståelse for) og sjølv om eg forklarte så godt ein 12-åring klarer, endte eg opp med superkort hår. Eg trur ikkje eg overdriver om eg sier at eg grein nesten eit døgn i strekk! Det var krise! Betre blei det ikkje når eg kom på skulen og fikk kallenavnet «gutten» av ein av gutane i klassen over meg. Eg trudde eg var stempla for livet, men heldigvis vokser håret ut igjen…

Etter disse tragiske hendingane seier det seg sjølv at eg fikk litt «trust issues» både når det kom til helsesøstre og frisører. Av den grunn har aldri vært ein av dei som har nytta tilbodet om gratis helsestasjon for ungdom veldig mykje, og eg har ein teori om at den stygge hårsveisen har vært med på å forebygge at eg ikkje endte opp med bloggen «Lina Kristine – 13 år og åleinemor». Det var hvertfall ikkje helsesørstera som gjorde den jobben. Skjebnen ass…

534640_10151914745665128_994375120_n.jpg
Hadde ikkje dette gjort seg i introen til unge mødre? (Eg forstår ikkje kvifor eg ikkje var ein av dei «kule», eg var jo dødskul!!!)

Sprøyteskrekken måtte eg (dessverre) jobbe med, men det tok lang tid før eg satt meg i frisørstolen igjen. Før eg gifta meg i 2010 trur eg ikkje eg var til frisøren meir enn eit par ganger. (Eg innser no at Olav Emil antaglegvis ikkje ville gifta seg med meg om han hadde sett førre bilete litt før…)

Etter eit tiår som min eigen frisør med papirsaks og billeg hårfarge frå H&M ramla heldigvis Cecilie inn i livet mitt. Cecilie var lærling og trengte nokon å øve seg på. Tilfeldighetene ville ha det til at eg hadde tom lommebok og metervis med slitt hår ho kunne øve seg på. Dessutan var det på tide å begynne å jobbe med frisørskrekken…

DSC00484

Folk har forskjellig forhold til hår: Nokon bryr seg. Andre bryr seg ikkje. Eg bryr meg ikkje så veldig mykje, men eg er, av naturlege årsaker redd for å bli maltraktert når eg går til frisøren. Det har trass alt skjedd før…

Det eg vil frem til er at sjølv om du er ein sånn som ikkje bryr deg, så fortjener du å ha ei Cecilie i livet ditt. Nokon som er redd for å klippe for mykje (!), nokon som høyrer på kva du vil, nokon som tørr å si «Kva i alle dager er det du har gjort med håret ditt» eller som har baller nok til å si «NEI» når du får innfall som «kanskje det hadde vært kjekt med dreads igjen». Dessutan er det veldig praktisk at nokon «blir kjent» med håret ditt om du har sånn rart hår som meg, som plutselig bestemmer seg for å bli grønt mellom kvart frisørbesøk.

Det har gått fleire år siden Cecilie og eg traff kvarandre for første gang. På åra som har gått har ho ikkje bare blitt ein av dei flinkaste frisørane i verda og starta eigen salong;
Cecilie har rett og slett kurrert frisørskrekken min!

20161210_042608
Det går jo ikkje ann å være redd for søte Cecilie…

…Og så var det denne giveaway’en da, som var det eg eigentleg skulle skrive om i dag. Oppgåva var å gi bort noko og skrive kvifor ein har valgt det ein har valgt. I dag gir eg bort ein aldri så lita pakke med superpraktiske hårprodukter frå bedhead i reisestørrelse, sponsa av CT Hårstudio, frisørsalongen til verdas beste Cecilie! Om du bur i Hordaland får du og med eit par gavekort som du kan bruke på behandling i januar og februar. (Om vinnaren ikkje bur i Hordaland tar eg meg fridommen til å trekke ein eigen vinner av gavekorta, slik at nokon som kan bruke dei kan få gleden av dei).

Eg har lenge drømt om å poste eit sponsa innlegg og i mine auger er dette eit veldig viktig skritt på vegen mot å bli ein ekte toppblogger. Lammelårtanker skreiv nylig eit (veldig fint) innlegg der ho antyder at sponsa giveaway’er er teit (veldig fritt tolka!) men eg trur at dette er vegen å gå om eg skal bli den neste Sophie Elise! Bloggstrategien min er nemeleg å skrive om ting eg liker og ting eg synes er viktig, gjøre masse rosablogg-greier som gjør at eg plutseleg er kjendis for så å forsette å være fornuftig og skrive om viktige ting slik at ein redder verda med å nå ut til alle som bare sitter og leser rosablogger mens dei heller burde redde verda… Prosessen med å redde verda starter altså med at eg skriver dette sponsa innlegget om kor flink frisøren min er og kor snill ho er som vil gi dykk ein aldri så liten førjulsgåve…

Så kva må du gjøre om du har lyst å bli den heldige som kanskje får ein aldri så liten førjulshelsing i posten? Vi gjør det enkelt:

Legg igjen ein kommentar (eller 10) i kommentarfeltet. Du kan fortelje meg om du gleder deg til jul. Du kan be om sprøyte- eller frisørskrekktips. Du kan fortelje meg kva du vil at eg skal blogge om når eg er ferdig med denne desemberutfordringa. Du kan fortelje meg at eg ikkje er den eineste som sliter med grønt hår… Eller du kan bare si hei… Og forresten: Eg lurer på om eg har nokon døve lesere. Er du døv?
Du kan legge inn så mange kommentarar du gidder. Ein kommentar er eit «lodd». Det viktigste er at du legger igjen mailadressa di, sånn at eg får tak i deg om du er den heldige vinneren. (Det er bare eg som kan sjå adressa, og eg har ikkje tenkt å selje den til nigerianske svindlere).

15397870_1064877916955627_2029518567_o

Eg trekker ein heldig vinner neste fredag, så slå deg laus i kommentarfeltet før det.

 

Julegåvehelvete

Som nokon av dykk kanskje fikk med dykk førre søndag er er med på desemberutfordringa til bloggen lammelårtanker. Førre søndag skreiv eg om kor provosert eg blir av folk som ikkje hjelper folk som treng det. Denne søndagen går oppgåva ut på å dele eit julegåvetips til ein fireåring, ein tiåring, ein fjortenåring og til ein sekstiåring.

Så om du ikkje er ferdig med julegåvene enda, fortvil ikkje:

img277.jpg
#denkjensla når du endeleg har fått fyr på adventsstaken og kan setje deg på bordet og ete risboller. Omnomnom! (Obs: Bilete er ikkje frå i år.)

For tida holder eg på med sortere meg gjennom alt eg eig. Sjølv om eg så vidt har starta er konklusjonen for lengst klar: Eg eig for mykje ting.

Ei av grunnane til at eg eig mykje ting er at eg likar ting (eller likte), så sånn sett tar eg denne utfordringa på strak arm. Eg er og veldig glad i å gi gåver. Problema oppstår når alle gåvene skal knyttes opp mot ei høgtid og gies samstundes. Det er då stresset oppstår… Du veit, det stresset som gjør at folk får hjartestans på bussen på veg til julehandelen eller svimer av i kassa på kiwi.

Tilbake til utfordringa: alle fireåringer, tiåringer, fjortenåringer og sekstiåringer er ikkje like, så tenk over kven du skal gi gåva til. Ikkje stol blindt på meg! Sjølv er eg tilhengar av å gi ting eg blir glad for, og du og eg er nødvendigvis ikkje like, så det kan hende tiåringen din rister oppgitt på hodet om du går for mine tips.

28 år gamle Lina Kristine leser forresten i gamle dagbøker for tida og fant akkurat ut at ti år gamle Lina Kristine begynte å planlegge julegåvene allereie i begynnelsen av oktober og ønska seg ei bok om teiknspråk i håp om å kunne snakke i skoletimane utan å forstyrre undervisninga. Siden ingen andre i klassen kunne teiknspråk eller hadde noko ønske om å lære det er det kanskje like greitt at 10 år gamle Lina Kristine aldri fikk oppfylt ønsket sitt. Poenget mitt er at nokon ganger må du stole på at du er smartare enn personen du skal gi gåva.

img323.jpg
Illustrasjonsbilete av at broren min har fått ei gåve. Ut ifrå bilete kan ein anta at den som har gitt han gåva er smartare enn han: han har trass alt på seg grøn fløyelsshorts med strømpebukse under på julafta. Kven i alle dager, med vettet i behold tar på seg noko sånn?! Ein kan og ut ifrå ansiktsuttrykket anta at pakken inneheld Lego og at litlebror har gjetta seg frem til dette.   

Sjølv ønsker eg meg minst mulig ting i år: Med andre ord ting som kan spises og opplevingar er fint. Og ting eg treng! Men siden verda er eit materialistisk sted kjem her nokon materialistiske julegåve tips, så håper eg at folk eigentleg driter i det og heller går for tenester, opplevingar og ting som kan etast. Lenge leve verda og miljøet.
(Siden regjeringa ikkje gidder å redde verda så må jo vi andre gjøre det).

Og om nokon stusser over tipsa; eg er spelegal! Så veit du det! Dessutan er spel ei fin blanding av materialisme og opplevingar (og det er noko sjølv far kan finne når han er ute og krisehandler en halvtime før stengetid på litle julafta):

Til ein fireåring:
bæsj.jpgIfølge produsenten er poophat passande for familier med born frå 5 år og oppover. Sjølv trur eg at produsenten undervurderer borna: ein 3-4 åring bør ikkje ha store problemer med å spille dette spillet med litt veiledning frå ein vaksen (det er ca like krevende som å gå på do: Er du vaksen er det lett. Er du 4 år kan det hende du treng litt hjelp). Heile spelet går ut på å lære seg rekkefølgen på «do-prossessen». Først gå på do, bæsje, trekke ned og vaske hendene! Den delen av meg som jobber i helsevesenet og digger hygiene elskar dette spelet. Den andre delen av meg ble litt fort lei. Likevel superpraktisk spel for born og vaksne som treng å lære om personleg hygiene. Sånn sett kan dette og være eit godt julegåvetips til ALLE som ikkje vasker hendene etter de har vært på do.
Taperen av spillet er forresten den som har flest bæsjer på hodet. Og bæsj på hodet er alltid gøy!


pit
Pit: Det skal nevnes at min erfaring med born er relativt begrensa og eg har store problemer med å se for meg kor smart ein fireåring no til dags egentleg er. Uansett: Dette spelet i kombinasjon med folk som klarar å la ein fireåring vinne må være noko av det gøyeste i heile verden for denne fireåringen. Du lærer enkel telling (å telle frå ein til sju), litt taktikk og forhandling (det er kanskje der den gjennomsnittlige fireåring kommer litt til kort om han ikkje får litt hjelp på vegen) og sist men ikkje minst: Du har ei klokke som sier PLING skikkelig høyt når spillet er over. Gi fireåringen gleden av å vinne/trykke på klokka så er eg sikker på at du har ein lykkelig fireåring som vil spele pit igjen og igjen og igjen! Dette er forøvrig eit spel som passer fint for resten av familien og!


 

Til ein tiåring:
Ligretto.png
Ligretto kan kanskje kallas ein klassikar etter kvart, men det er kanskje ikkje alle som kjenner til dette fantastiske spillet likevel. Spillet går enkelt og greitt ut på å bygge opp bunker i forskjellige fargar frå talla 1 til 10 raskast mulig. Alle spelerane speler samtidig og det kan fort bli kaotisk. Hadde det ikkje vært for at eg er ein svært dårleg taper og stort sett taper i dette spelet hadde det heilt klart vært nesten på toppen av lista mi. Spelet passer for heile familien.
Bortsett frå at ligretto er eit superunderholdene spel ein kan spele i mange timar utan å gå lei er ein annan fordel at spelet kun består av ei bunke med kort (120 stk for å være presis). Det er med andre ord lett å putte i tursekken eller kanskje i baggen når du skal på ferie utan at det tar verken plass eller vekt. Det liker vi, for kva ellers skal ein gjøre på ferie?
(Som du ser på bildet: Spillet finnes i tre farger. Ein boks holder til 4 spillere. Du kan bygge på spelet ved å kjøpe ein boks i ein annan farge. Har du alle boksene kan du med andre ord spele opp til 12 spillere).


 

bohnanza.jpg
For tiåringen som ikkje liker at ting går så fort heile tida anbefaler eg Bohnanza. I spelet er du ein bønnebonde som skal produsere bønner og tene mest mulig penger med begrensa resursar. Spillet er ein salig blanding av flaks, uflaks, forhandling og planlegging. Spillet passer for heile familien inkludert tiåringar og vegetarianarar!

Når du blir lei «vanlig» bohnanza finnes det fleire tileggspakkar som du kan kjøpe for å gjøre spillet vanskelegare/annleis).


 

Til fjortenåringen:
TTR.jpg
I ein perfekt verden hadde ikkje Ticket to ride trengt nokon nærare introduksjon, men eg har ei lita mistanke om at det faktisk finnes folk der ute som enda ikkje har oppdaga dette fantastiske spelet. Ticket to ride er ein serie av forskjellige brettspel som går ut på at du skal byggje toglinjer gjennom byer og land i mål om å komme frå ein by til ein annan. Kvar du skal  finn du ut ved å trekke oppdragskort. Dette er eit spill som passer for hele familien gjerne inkludert tiåringen.
Spelet oppleves som underholdene og det er ikkje til slippe unna at ein får litt geografikunnskaper på kjøpet.
Som nevnt finnes det fleire spel. Europa og USA er hovudspela. I tilegg kan ein kjøpe tileggspakker med nye spelebrett (bl.a Afrika, Asia, Nederland, India osv.) og ein kan kjøpe fleire spelekort til USA og Europa slik at ein får muligheten til å legge til nye ruter. Alle disse mulighetene gjør TTR til eit spel ein kan ta frem igjen og spille time etter time utan å gå lei.


dominion.jpg
Dominion er eit av mine favorittspill nokon sinne. Det er eit strategispill der målet er å tene pengar for å kjøpe poeng. Ikkje overraskande er vinnaren den som sitter igjen med flest poeng (altså i dei fleste tilfeller meg). Spillet inneheld mange kort med forskjellige «handlingar» som ein kan bruke kortet til. I løpet av eit spill bruker ein ti av disse korta. Det gjør at spillet forandrar seg frå gong til gong. Strategien som gjør at du vinner i det eine spillet kan være heilt feil i eit anna spill. Også her har ein muligheit til å kjøpe tilleggspakkar slik at ein ALDRI går lei. Det finnes minst 8 tilleggspakkar så muligheitene for kortkombinasjoner er nærmast uendelege! Spelet passer for alle som elskar strategispel (eller endå ikkje har oppdaga at dei elskar strategispel).

(Eg innser at ord ikkje kan beskrive kor fantastisk dominion er, så eg vonar du gir det ein sjanse eller 10 til trass for min elendige forklaring.)


 

Til sekstiåringen:
IMG_20151201_130338.jpg
Til sekstiåringen hadde eg eigentleg tenkt å foreslå noko så uoriginalt som scrabble, men sidan alle veit at sekstiåringar no til dags er konstant på reisefot nyttar eg heller høvet til å foreslå ordspelet bananagrams. Spelet går ut på å fortast mogleg lage ord av bostaver du trekker frå ei bunke. Spelet kan minne litt om scrabble, men utan spelebrett. Alle som speler, speler samstundes og sjølv om målet er å bli fortest ferdig treng det ikkje å gå så veldig fort. Her er nemleg kvalitet viktigare enn kvantitet. Spillet passer for dei fleste, men folk som ikkje er gode i rettskriving er (dessverre) dømt til å tape.
Om dette er noko for deg eller ein sekstiåring du kjenner så ta deg ein tur i den lokale bokhandelen og sjå etter ei tøybanan i praktisk reisestorleik.


 

risk-board-game
Til å være såpass spill-entusiast som eg er har eg eigentleg aldri fått heilt dreisen på risk. (Dominion er jo 1000 ganger betre!) Likevel ser eg for meg at det kanskje er stor stas for 60 år gamle Lina Kristine. For dei som ikkje kjenner risk så er det strategivarianten av monopol. Ikkje misforstå: det er ingenting i risk som minner om monopol, men spillet tar ein eeeevighet. Dessutan: Når det fyst går i dass så går det verkeleg i dass! Det går liksom ikkje ann å tape litt i risk, slik som ein kan i ein del andre spel. På ei anna side: Om du først vinner så har du trass alt verdsherredømme! Målet med spillet er nemleg verdsherredømme, noko eg ser for meg passer fint for ein sekstiåring. Er ikkje dei fleste statsleiare i sekstiårsalderen?


Kva er favorittspillet ditt? Kva ønskjer du deg til jul? Og kva ville du kjøpt til ein fireåring, tiåring, fjortenåring og sekstiåring? Har du tenkt å ha på deg grøn fløyelsshorts denne jula?

Kva om…

Det er første søndag i advent og du har akkurat levert ungene hos bestemor. Siden julestria er i full gang skal du tilbringe dagen på jobb, på ein av dei mange søndagsopne butikkane. Du blir sliten bare av tanken på 8 timer i ein butikk stappfull av menneskjer som stressar for å rekke alt dei skal, sjølv om det framleis er lenge til jul enda.

«Tenn lys, et lys skal brenne for denne lille jord.
Den blanke himmelstjerne, der vi og alle bor.
Må alle dele håpet så gode ting kan skje.
Må jord og himmel møtes. Et lys er tent for det.
«

319662_10151143827412601_1550969461_n
Illustasjonsbilete lånt av ein god ven som er betre på julestemning enn meg.

Bestemor insisterte på at du skulle være med å tenne adventskransen før du reiste på jobb. Noko motvillig blei du med sjølv om du allereie var seint ute. Du kan ikkje noko for det men det er som om adventsangen har brent seg fast i hjernen din, og den vil ikkje ut. Du tenker på at du den neste månaden er fanga på jobb med julemusikk i bakgrunnen. Grøss! Du går om bord på den nesten stappfulle bussen og finn eit ledig sete. Du tar frem mobilen og finner frem spotify. No skal du nyte 20 minuttar med yndlingsmusikken, før julemusikkhelvette bryter laus…

Det er få ting som er så deilig som å reise med buss: Slippe å tenke sjølv, god musikk på hodetelefonene, ein termokopp full av kokvarm kaffi og nokon runder med Candy Crush for å holde seg vaken ein tidleg morgon.

Med musikken på full guffe og alt fokuset på Candy Crush legger du ikkje merke til at fyren ved siden av deg brått får store pusteproblemer. Han hiver etter pusten og begynner å bli blå på leppene. Eit par minutter seinere ligger han over skuldera di.
«Herregud, så pinleg» tenker du og flytter deg over til eit anna ledig sete.

Du stirrer på den sovende mannen. «At det går ann å sove så tungt om bord på ein buss» tenker du og legger merke til at mannen er blå på leppene. «Kanskje det bare er innbilling?» tenker du for deg sjølv. «Men kva om det ikkje er det…» Du har ei ekkel kjensle i magen.

Kva gjør du no?
A: Prøver å vekke mannen.
B: Forsetter å spille Candy Crush og høyre på musikk. Bussen er trass alt snart på busstoppet du skal av på.

Valgte du alternativ A?
Du setter deg tilbake på setet ved siden av den tilsynelatende sovende mannen. Du er ikkje lenger i tvil. Ikkje bare er leppene hans blå, men hendene og ansiktet har fått denne ekle, lyseblå fargen. Han se nesten død ut… Du tar tak i skuldera hans og rister i han. Genseren hans er gjennomvåt av svette.
«Hei, er du vaken? Går det bra med deg.» Ikkje noko svar.

Du får panikk og løper frem til bussjåføren. «Det er ein mann som har problemer bak i bussen. Eg trur han er død». Bussjåføren stopper bussen og setter på nødblinken. Ho kjem bak i bussen og kvepper til når ho får sjå mannen. «Kom, vi må få han ned på gulvet og starte med hjerte- og lungeredning». Du har ikkje vært på førstehjelpskurs på fleire år og kjenner på fortvilelsen og frustrasjonen. «Er det nokon her som kan HLR her?» roper bussjåføren ut. Ei ung jente kjem frem. «Eg er sjukepleier» seier ho og setter seg ned og begynner med HLR saman med bussjåføren. «Ring 1-1-3 du» seier ho med rolig stemme mens ho ser på deg. Du tar opp telefonen og ringer…

Det tar ikkje mange minuttene før ambulansepersonellet kjem frem. Dei kobler til masse ledninger og ordet «ventrikkelflimmer» blir nevnt. «Støt anbefalt» sier den mekaniske kvinnestemmen til hjatestartaren. «Alle vekk frå pasienten» roper ein av ambulansearbeiderene.

«Støt avlevert» seier hjartestartaren.

IMAG3033

«Kva om eg ikkje hadde lagt merke til dette?» tenker du og rødmer mens du tenker på at du faktisk vurderte å ikkje gjøre noko.  Du ser på bussjåføren. Kleda hennar er dekka av oppkast. Svetten renn av sjukepleiaren som holdt på med hjartekompressjoner heilt til hjelpa kom fram.  Du rømer igjen «Tenk at nokon er villige til å gjøre så mykje for eit anna menneske. Eit menneske dei ikkje kjenner ein gang».

«Sinusrytme» roper sjukepleieren. «Han trekker pusten sjølv» roper ambulansemannen som sitter ved hodet til mannen du akkurat trudde var daud. Du ser at dei smilar forsiktig til kvarandre. Huda hans begynner å bli rosa igjen. Ambulansepersonellet løfter pasienten opp på båra. Ved siden av bussjåføren og sjukepleieren blir du stående å sjå på at de triller båra inn i ambulansen. «Bra jobba» roper sjåføren før han setter seg inn i ambulansen og køyrer avsted med blålys og sirener.

Du puster letta ut…


Og så var det alternativ B da. For vi må jo ikkje gløyme at det var eit anna alternativ før denne solskinnshistorien:
(Ta deg tid til å se heile filmen!)


Det finnes to typer mennesker i denne verda. Det er dei som velger alternativ A og det er dei som velger alternativ B. Nokon ganger må ein ut av komfortsonen om ein velger alternativ A, men i dei fleste tilfellene lønner det seg. Kanskje ikkje for deg, men for den personen som plutseleg sitter bevistløs på bussen eller ramler om på gata. Dessutan: Du kan legge deg om kvelden med god samvittighet. Ingenting slår den kjensla!

Eg kjente eg fikk vondt langt inn i hjarterota då denne filmen dukka opp i nyhendestraumen min på facebook. Eg har sjølv hatt valget mellom alternativ A og alternativ B fleire ganger. Eg har og vært vitne til andre som som har måtte ta det same valget; Dama med klærne fulle av spy fordi ho hjelper nokon ho ikkje kjenner som har ramla om, folk som deler klærne sine med folk som har ramla om på gata og fryser. Folk som tolmodig venter på ambulansen saman med ein hjelpelaus rusmisbrukar sjølv om dei veit at dei kjem for seint til familiemiddagen. Medmennesker.

Eg har og vært vitne til mannen som ingen tok seg tid til å hjelpe. Mannen som blir køyrd vekk i likposen… Kva om nokon tok seg tida til å hjelpe? Kunne han vært i live?

Eg skriver dette innlegget som ein del av desemberutfordringa til til bloggen lammelårtanker. Utfordringa går ut på å poste eit blogginnlegg kvar søndag før jul. Dette er det første av fire innlegg. I dag var oppgåva å skrive eit innlegg om noko som har provosert meg i nyheitsbilete den siste veka.

Siden dette er ei form for førjulsutfordringer benytter eg anledninga til å komme med eit par juleønsker. Faktisk er det noko av det eg ønsker meg mest i verden; at DU tar denne utfordringa:

1. Lær deg førstehjelp: Meld deg på eit kurs, google, se filmer på youtube, spør en venn som kanskje kan litt, spør meg! Den dagen du treng å kunne førstehjelp er det for seint å melde seg på kurs.

2. Tørr å være eit medmenneske. Nokon ganger må ein ut av komfortsonen. Eg forstår at det kan være vanskelig å gå bort til folk ein ikkje kjenner og snakke med dei, men ofte er det ein grunn til den guffne magefølelsen ein får når ein ser nokon som sliter. Tenk deg om: Kva har du egentlig å tape på å gå bort å si «Hei. Går det bra med deg?» eller «Treng du hjelp til noko?»

3. Ikkje vær redd for å gjøre feil. Førstehjelp er i stor grad sunn fornuft. Eg har enda til gode å se folk gjøre direkte feil når dei utøver førstehjelp. Å gjøre så godt du kan er ofte godt nok, og det er heilt klart mykje betre enn ingenting!
img_20150110_171820
Den feilen folk gjør oftest er å velje alternativ B.

Og forresten: 24 timer i døgnet, 365 dager i året sitter det fantastisk flinke folk på AMK-sentralene rundt omkring i landet som er klare for å ta imot telefon frå DEG når du kjem opp i ein situasjon. Viss ikkje du veit kva du skal gjøre veit garantert dei det. Nummeret er 1-1-3!

DSC07999
Eg avslutter med eit aldri så lite illustrasjonsbilete. Verker det litt malplassert? Dette bilete er av meg og yndlingspersonen min i heile universet. Om lag 10 personer får hjertestans utanfor sjukehus i Noreg, kvar dag! Neste gang kan det være nokon du er glad i som blir ramma, så lær deg førstehjelp, bli så sjølvsikker at du tørr å bruke kunnskapane den dagen du får bruk for den, så «gode ting kan skje» og alle kan feire jul saman med yndlingspersonane sine!

Fred og kjærleik

Dagens spørsmål er forhåpentligvis enkelt å svare på:
Velger du alternativ A eller alternativ B?